Home                       Contact       Aanmelden Nieuwsbrief               InnovationHub

  Plus interview            Passionate People           Blikvangers           Video           Columns
   Innovatie
   Mobiliteit
   Nieuwe Economie
   Nieuw Organiseren

Detroit stervende, Wolfsburg niet

Flexibele arbeid maakt meer kapot dan je lief is
Alfred Kleinknecht en Paul de Beer

Meer vaste contracten betekent meer innovatie, stellen Alfred Kleinknecht en Paul de Beer. Na een proefperiode is het in het bedrijfsbelang goed functionerende mensen een vast contract te geven. Dat verhoogt loyaliteit en het ontwikkelen en delen van informatie. Het zou wel helpen als er een collectieve voorziening komt voor doorbetaling bij ziekte voor vaste werknemers.

Ervaringskennis

Met flexibele contracten doen bedrijven niet alleen hun mensen, maar ook zichzelf tekort. Goede bedrijven zijn lerende organisaties. Met flexibele contracten en veel verloop dreigt men een aflerende organisatie te worden. Gecodificeerde kennis – software, licenties – kan ieder bedrijf inkopen. Het is de niet gecodificeerde en dikwijls slecht gedocumenteerde ervaringskennis (tacit knowledge) van medewerkers die het verschil maakt met concurrenten. Juist deze ervaringskennis, opgedaan met bijvoorbeeld het aansturen van technische processen en systemen, is cruciaal in de concurrentiestrijd. Het ontwikkelen en vasthouden van impliciete ervaringskennis vereist een duurzame band met de organisatie.

Niet toevallig klagen high tech bedrijven in Silicon Valley recent over te veel flexibiliteit: rond 10% van de ingenieurs blijkt daar jaarlijks van baan te wisselen. De Amerikaanse hire & fire arbeidsmarkt heeft een job hopper cultuur geschapen waardoor unieke kennis soms wel erg snel naar concurrenten weglekt. Het wordt dan lastig om een kennisvoorsprong vast te houden en investeringen in kennis leveren minder op. Turbulentie was in de pioniersfase van Silicon Valley geen probleem. Echter, nu de informatietechnologie rijper wordt domineert evolutie boven revolutie. Bedrijven moeten het nu meer en meer hebben van het continu door-ontwikkelen van producten, processen en systemen en dan is een groot personeelsverloop lastig.

Loyaliteit

Een bedrijf moet kunnen leunen op de intrinsieke motivatie en betrokkenheid van medewerkers die bereid zijn ongevraagd een stapje extra te doen als dat nodig is. Maar als je mensen als wegwerpartikel behandelt, hoe kun je dan loyaliteit en betrokkenheid verwachten? In landen met een hoog flexibele arbeidsmarkt en soepel ontslag zoals de VS zien we dat de managementlagen ruim dubbel zo dik zijn als in de meeste Europese landen. Dit zegt iets over het wantrouwen tegenover de werkvloer. Het zorgt niet alleen voor hoge overheadkosten; het is ook vervelend voor creatieve mensen. Soepel ontslag schept ook een angstcultuur. Mensen durven hun bazen niet tegen te spreken waardoor de top weinig gebruik maakt van de kennis op de werkvloer. Het schaadt ook innovatie omdat mensen voor het oplossen van problemen liefst de minst riskante oplossing kiezen. Met gedurfdere oplossingen die het bedrijf meer kunnen opleveren heb je ook meer kans op mislukking en dat laatste kan je ontslag betekenen. Soepel ontslag bevordert ook zonnekoning gedrag, waarbij de ongelijkheid tussen top en werkvloer in termen van beloning en contractvoorwaarden alleen maar toeneemt.

Veel mensen weten hoe hun werk efficiënter zou kunnen, maar als ze makkelijk te ontslaan zijn houden ze die kennis liever voor zichzelf. Ze hebben er zelfs belang bij inefficiënte werkwijzen te behouden en te verbergen, want zo houden ze hun baan. Uit onderzoek blijkt dan ook dat bedrijven met een groter aandeel vaste medewerkers beter scoren op innovatie en productiviteit en dat innovatief werkgedrag vooral voorkomt bij mensen met een vaste baan.

Detroit stervende, Wolfsburg niet

De Amerikanen hebben het goed gedaan in de pioniersfase van de informatietechnologie. Echter, in klassieke industrieën zoals auto's of staal hebben ze de concurrentieslag met Europa en Japan faliekant verloren, mede omdat hun flexibele arbeidsmarkten het proces van kennisaccumulatie en continu verbeteren frustreren. Dat verklaart waarom Detroit (en niet Wolfsburg) vandaag een stervende stad is.

Het is begrijpelijk dat bedrijven nieuwe medewerkers eerst een tijdelijk contract geven om te zien of ze bij het bedrijf passen. Maar er is geen goede reden waarom een bedrijf goed functionerende mensen na twee jaar geen vast dienstverband zou aanbieden. Natuurlijk kunnen er bedrijfseconomische redenen zijn om dienstverbanden te beëindigen. Maar daarvoor biedt de wet ook bij vaste banen voldoende mogelijkheden.

Doorbetaling bij ziekte

Wat zou een nieuw kabinet moeten doen om de flexibilisering terug te dringen die zo schadelijk is voor innovatie? Eén obstakel voor vaste contracten is de doorbetaling bij ziekte door het bedrijf zelf. Dit vraagt om een collectieve voorziening. Ook hogere WW-premies voor flexibel personeel ('de vervuiler betaalt') zijn dringend nodig. Tot slot moet ook iets gebeuren aan het ongelijke fiscale speelveld tussen ZZPers en werknemers. Hiervoor heeft een ambtelijke werkgroep recent goede voorstellen gedaan. Het is onbegrijpelijk dat uitgerekend de VVD hier op de rem trapte. Juist liberalen hebben toch altijd het belang van een gelijk speelveld voor goede marktwerking beklemtoond?

Alfred Kleinknecht , Paul de Beer, “Flexibele arbeid maakt meer kapot dan je lief is”, Me Judice, 18 november 2016.



   Duurzaam Dossier
   In Beeld
   Innovatie Modellen





  Plusbusiness.nl
  Over Plusbusiness.nl
  InnovationHub
  Contact
  Redactie
  Uitgever
  Nettiquette
  Disclaimer
  Persberichten
  Vrijwilligers


  Specials
  Leestafel
  Zeven wetten voor
    innovatie

  Bachelor Master Prijs
  Rondetafelgesprek
  Rondvraag


  Tools
  Kaizen
  Milieubarometer
  Ladder van Lansink
  Innovatiestijlquiz


  Infographics
  Kritieke grondstoffen
  Global resources stock
    check

  Human Development
    Index

  Kondratieff-golven
  Toekomstige
    technologische
    ontwikkelingen

  Ellen MacArthur
  Categorieën
  Innovatie
  Mobiliteit
  Nieuwe Economie
  Nieuw Organiseren
  Passionate People
  Blikvangers
  Video
  Duurzaam Dossier
  In Beeld
  Innovatie Modellen
  3d Printing
  Grondstoffen Strategie
  Deeleconomie
  Integrated Reporting
  Upcycling


  Columns
  Strategische Marketing
  Crowdfunding
  Klantgedreven Innoveren
  Partnershappen
  CSR Issues
  De Consumens
  Boeiend?


  Links
  Global Innovation Index
  Sustainable Society Index
  Gemeentelijke
    Duurzaamheids Index

  Plus interview
  Hester Klein Lankhorst
  Suze van der Meulen
  Roland Amoureus
  Wiebrand Kout
  Ton Van ’t Noordende
  Chris Heutink
  Tom Oostrom
  Ivo de Nooier
  Theo Voskuilen
  Merijn Everaarts
  Stientje van Veldhoven
  Taco Carlier
  Karel Luyben
  Rob van Gijzel
  Jacqueline Cramer
  Bas Ruter
  Femke Groothuis
  Felix Janszen
  Frank van Ooijen
  Herman Hoving
  Ewald Breunesse
  Ton van der Giessen
  Stef Kranendijk
  Max Remerie
  Henk de Bruin
  Hans Kwaad
  Marga Hoek
  André Veneman
  Gerald Schotman
  Marco van Gelder
  Thomas Rau
  Ton van Keken
  Sander Tideman
  Ruud Koornstra

  Volg Plusbusiness.nl


  Afmelden nieuwsbrief

   Facebook

   Twitter

   LinkedIn


  Innovatie Modellen
  Stacey Martix
  Het Ansoff model
  Concurrentiestrategieën
    van Porter

  The Lean Startup methode
  Design Thinking
  Het model van Knoster
  Innovatieradar
  Strategische innovatie
  Zes denkhoeden van De Bono
  Het Belbin model
  Het Nonaka model
  Clusterradar